| BÖLÜM 9
AHŞAP BİNALAR İÇİN DEPREME DAYANIKLI
TASARIM KURALLARI
9.1. KAPSAM
Deprem bölgelerinde hem dütey, hem de yatay yükler için
tatyyıcı duvarları ve döşemeleri ahşap iskeletli olarak
yapılan ahşap binaların veya bina türü yapıların tasarımı,
bu konuda yürürlükte olan ilgili standart ve yönetmeliklerle
birlikte, öncelikle bu bölümde belirtilen kurallara göre
yapılacaktır. Ahşap binaların temellerine ilişkin kurallar
Bölüm 12’de verilmistir.
9.2. GENEL KURALLAR
9.2.1 - Ahşap binaların boyutlandırılması için bu bölümde
verilen tüm kurallara uyulacak ve Bölüm 6’ya göre ayrıca
deprem hesabı yapılmayacaktır.
9.2.2 - Ahşap binalar bütün deprem bölgelerinde, bodrum
katı hariç olmak üzere en fazla iki katlı olarak yapılacaktır.
9.2.3 - Ahtap binalaryn, varsa bodrum katları, Bölüm
10’da verilen kurallara göre yığma kargir olarak yapılacaktır.
Zemin katlar da, Bölüm 10’a göre yığma kargir olarak yapılabilir.
9.2.4 - Ahşap binalarda bodrum kat dışında her bir katın
yüksekliği, döşeme üstünden döşeme üstüne 3 m’den fazla
olmayacaktır. Bodrum kat yapılması durumunda, bu katın
yüksekliği 2.40 m’den fazla olmayacaktır.
9.2.5 - Ahşap binaların taşıyıcı duvarları, planda olabildiğince
düzenli ve ana eksenlere göre simetrik veya simetriğe
yakın biçimde yerlettirilecektir. Tüm katlarda taşıyıcı
duvarlar üstüste gelecek şekilde düzenlenecektir. Kısmi
bodrum yapılmasından olabildiğince kaçınılmalıdır.
9.3. TASIYICI DUVARLAR
9.3.1. Duvar Taşıyıcı İskeleti
9.3.1.1 - Taşıyıcı duvarların ahşap iskeleti aşağıdaki
elemanlardan oluşturulacaktır:
(a) En fazla 1.5 m ara ile konulacak dikmeler,
(b) Dikmelerin altına konulacak taban kiritleri,
(c) Dikmelerin üstüne konulacak başlık kirişleri,
(d) Dikmeleri duvar boyunca birbirine bağlayarak taban
ve başlık kirişleri ile birlikte duvarda dikdörtgen gözler
oluşturan yatay ara kiritler,
(e) Olutturulan dikdörtgen gözleri üçgen gözlere bölen
çaprazlar.
9.3.1.2 - Tek katı ahşap olan binalarda dikmeler, taban
ve başlık kirişleri ile çaprazların enkesit boyutları
en az 10 cm x 10 cm, ara kirişlerin enkesit boyutları
ise en az 5 cm x 10 cm olacaktır.
9.3.1.3 - Her iki katı da ahşap olan binalarda dikmeler,
taban ve başlık kirişleri ile çaprazların enkesit boyutları
en az 12 cm x 12 cm, ara kirişlerin enkesit boyutları
ise en az 6 cm x 12 cm olacaktır.
9.3.1.4 - Dikmeler ve çaprazlar tek parçalı olacaktır.
Taban kirişleri ile başlık kirişlerinde ise ek yapılabilir.
Ancak ekler eğri göğüslü bindirme şeklinde yapılacak,
cıvata ya da kiriş kalınlığına eşit boydaki çivilerle
bağlanacaktır (Sekil 9.1).
9.3.1.5 - Dikmeler ve çaprazlar, taban kirişine ve başlık
kirişine geçmeli olarak birleştirilecek ve ayrıca çivi
ile pekiştirilecektir. Geçmeli birleşim yapılmaması durumunda,
çivili köşe takozları kullanılacaktır (Sekil 9.2).
9.3.1.6 - Diğer eleman bağlantıları, düz ya da eğri göğüslü
zıvana şeklinde yapılacaktır.
9.3.2. Taşıyıcı Duvarların Minimum Toplam Uzunluğu
Planda birbirine dik doğrultuların her biri boyunca uzanan
ahşap taşıyıcı duvarların, pencere ve kapı boşlukları
hariç olmak üzere, toplam uzunluğunun brüt kat alanına
(konsol döşemeler hariç) oranı (0.20 I) m/m2 ’den daha
az olmayacaktır. Burada I, Bölüm 6’da tanımlanan Bina
Önem Katsayısıdır.
9.3.3. Taşıyıcı Duvarların Maksimum Mesnetlenmemiş Uzunluğu
Herhangi bir taşıyıcı duvarın, planda kendisine dik olarak
saplanan taşıyıcı duvar eksenleri arasında kalan mesnetlenmemiş
uzunluğu, 4.5 m'yi geçmeyecektir. Aksi durumda dikmeler,
en fazla 4.5 m ara ile döşeme kirişlerine veya çatı makaslarına
çapraz elemanlarla bağlanacaktır (Sekil 9.3).
9.3.4. Taşıyıcı Duvar Boşlukları
9.3.4.1 - Bina kötesine en yakyn pencere veya kapı boşluğu
ile bina köşesi arasında bırakılacak dolu duvar parçasının
plandaki uzunluğu 1.5 m’den az olmayacaktır.
9.3.4.2 - Bina köşeleri dışında, pencere ve kapı boşlukları
arasında kalan dolu duvar parçalarının plandaki uzunluğu
0.75 m’den az olmayacaktır.
9.3.5. Lentolar ve Hatıllar
9.3.5.1 - Zemin katı yığma kargir olan binaların hatıl
ve lentoları Bölüm 10’da verilen kurallara göre yapılacaktır.
9.3.5.2 - Ahşap taşıyıcı duvarlarda kapı üstü lentoları
ile pencerelerin alt ve üst lentoları, dikmelerin enkesitinde
olacak ve lentoların dikmelere birleşimi geçmeli olarak
yapılacaktır.
9.3.6. Duvar Dolgusu ve Kaplaması
9.3.6.1 - Yukarıdaki 9.3.1.1’e göre ahşap taşıyıcı duvarlarda
oluşturulan üçgen gözler; hafif tuğla, kerpiç, ahşap yonga
veya uygun izolasyon maddeleri ile doldurulacaktır.
9.3.6.2 - Duvar yüzeyleri tahta veya oluklu kaplama malzemesi
ile kaplanacak ya da rabits teli, ahşap çıta veya kamış
ile kaplanarak sıvanacaktır.
9.4. DÖSEMELER VE ÇATILAR
Ahşap binaların döşeme ve çatıları da ahşap olarak yapılacaktır.
zemin kattaki döşeme kirişleri taban kirişleri üzerine,
diğer katlardaki döşeme kirişleri ve çatı makasları ise
başlık kirişleri üzerine oturtulacak, çivili olarak birlettirilecektir
(Sekil 9.4).
|